Problemy małych Ancymonków

Nadpobudliwość u dzieci to poważna choroba, a nie efekt złego wychowania (cz. 1.)

Tak zwane "klasowe urwisy" to dzieci z "zespołem nadpobudliwości psychoruchowej " lub mówiąc szerzej "zespołem nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi" tzw. ADHD. Według najnowszych badań choroba związana jest z zaburzeniami pracy mózgu. Takich dzieci jest w Polsce około 80 tys. czyli 1 na stu uczniów podstawówki. Należy jednak rozróżnić dzieci z zespołem ADHD od dzieci trudnych wychowawczo. Nie każde dziecko z ponadprzeciętną aktywnością psychoruchową jest dzieckiem nadpobudliwym. Nie ma wystandaryzowanych metod diagnozy różnicowej, stąd tak ważna jest obserwacja dziecka oraz znajomość objawów.


Sprawdź, czy twoje dziecko jest nadpobudliwe.
Dzieci z zespołem nadpobudliwości ruchowej zdradzają różne objawy choroby, które z odmiennym nasileniem pojawiają się różnych okresach życia.
Przyjrzyj się uważnie swojemu maluchowi. Zaznacz te punkty, które stanowią poważny problem w Twojej rodzinie. Być może potrzebna będzie pomoc specjalisty:
- stale wierci się na krześle, macha rękami i nogami,
- raczej biega niż chodzi,
- nie chce kłaść się spać,
- łatwo i często się denerwuje, bywa agresywne,
- bezmyślnie zachowuje się, psoci w szkole lub w domu,
- jest bardzo gadatliwe,
- dokucza i zaczepia innych kolegów,
- często przerywa lub przeszkadza innym,
- nieumyślnie psuje różne rzecz(zabawki, przybory),
- ulega częstym wypadkom i urazom,
- nie umie się skoncentrować na jednej czynności często przerzuca się z jednej niezakończonej aktywności do drugiej,
- źle zapamiętuje szczegóły,
- często gubi lub zapomina rzeczy,
- nie znosi zmian,
- nie czeka na swoją kolej w grach lub innych sytuacjach w grupie,
- wszystko je rozprasza,
- ma kłopoty z planowaniem,
- często wyrywa się z odpowiedzią zanim pytanie zostanie sformułowane,

Jeśli zakreśliłeś co najmniej dwie trzecie punktów, możesz podejrzewać, że Twoje dziecko cierpi na ADHD. Zanim jednak zaczniesz szukać pomocy, odpowiedz na trzy ważne pytania:
- czy nietypowe zachowania mają miejsca wszędzie: i w domu, i w szkole,i na podwórku?
- czy objawy te przeszkadzają Twojemu dziecku w nawiązywaniu kontaktów z rówieśnikami, bycia lubianym, osiąganiu dobrych wyników w nauce?
- czy objawy te towarzyszą Twojemu dziecku i nie wystąpiły nagle, np. gdy poszło do szkoły?

Jeśli na wszystkie trzy pytania odpowiadasz "tak" istnieje duże prawdopodobieństwo, że Twoje dziecko jest nadpobudliwe i wymaga pomocy specjalistów.

Bardzo ważne w procesie wychowawczym takiego dziecka są czynniki społeczno - wychowawcze, które powinny być ujednolicone. Wychowanie powinno być procesem kształtującym osobowość dziecka, nie zaś przekazywaniem norm społecznych w formie nakazów i zakazów. Podstawą pracy z takim dzieckiem jest wiedza na ten temat oraz cierpliwa pełna zrozumienia i życzliwości postawa rodziców. Dzieci nadpobudliwe są bardziej aktywni niż jego rówieśnicy i nie potrafią tej aktywności kontrolować w sposób oczekiwany przez otoczenie. Rodzice mogą ukierunkować aktywność wychowanka oraz stymulować jego rozwój poprzez:
1.Unikanie sytuacji powodujących dodatkowe napięcie u dziecka, np. konfliktów w domu, nieporozumień między rodzicami. Niewskazane jest, aby współmałżonkowie przy dziecku uzgadniali wątpliwości co do metod wychowawczych. Dziecko bardzo przeżywa takie sytuacje, gdyż ich poziom odporności na stres jest niższy niż u rówieśników.
2.Przestrzegać regularnego trybu życia od najwcześniejszych lat: stałe godziny posiłków, odrabiania lekcji, snu i zabawy.
3. Wprowadzenie konsekwentnych i jednolitych dla obojga rodziców form postępowania z dzieckiem, co wolno, a co nie, co jest właściwe, a co nieodpowiednie.
4. Niewskazane jest zwracanie uwagi na dziecko jedynie wtedy, gdy zachowuje się ono niepoprawnie, gdyż odnosi to skutek przeciwny od oczekiwanego, powoduje wzmacnianie negatywnych zachowań.
5.Wydawanie poleceń w krótkiej formie (bez zbędnych "kazań"). Instrukcje powinny być zwięzłe i dokładne. Stąd też: -najpierw trzeba sprawdzić czy dziecko nas słucha (zatrzymać w biegu, spojrzeć w oczy,), -wyznaczyć najwyżej trzy czynności do wykonania (dziecko może zapomnieć, pomylić kolejność), -jeżeli zależy nam na dokładności wykonania poleceń, należy wydawać je pojedynczo, a po ich zrealizowaniu pochwalić,
6. Organizowanie zabaw i czasu wolnego wedle ściśle ustalonych reguł:
- umożliwiać z jednej strony zaspokojenie potrzeb ruchu, a z drugiej wdrażać do zajęć wymagających spokoju i skupienia,
- przeplatać zajęcia ruchowe zabawami cichymi (lepienie z plasteliny, rysowanie , wydzieranie z papieru),
- ograniczać zabawy czasem i regułami gry: bawiąc się z dzieckiem, dając mu czasem wygrać, pokazać jak prawidłowo reagować na przegraną,
- kontrolować zabawy na podwórku, gdyż dzieci nadpobudliwe łatwo dają się sprowokować i popadają w konflikty z rówieśnikami, należy skłaniać dziecko do ustępstw i doprowadzać do zgody,
- dziecko powinno samo ponosić konsekwencję swoich zachowań czyli przeprosić pokrzywdzonego, posprzątać pokój jeżeli zrobiło bałagan,
- ograniczyć liczbę bodźców,
- dziecko powinno bawić się i pracować w małych grupach, zbyt długie zabawy męczą go,
- zbyt częste oglądanie telewizji i długie zabawy przy komputerze powodują nadmierne obciążenie i wyczerpanie układu nerwowego,
- w porze wieczornej należy proponować zajęcia relaksacyjne i wyciszające,
- skłaniać do sprzątania swojego pokoju przy pomocy dorosłych, dokładnie wyjaśnić dziecku jak ma to robić,
7. Organizowanie pracy i nauki według następujących reguł;
a) zadania dziecka powinny być nastawione na cel, tzn.:
- nie hamowanie nadmiernej aktywności dziecka, lecz stałe, dyskretne ukierunkowywanie jego działań,
- czuwanie nad stawianiem celów na miarę możliwości dziecka (dzielenie materiału do uczenia się na części, sprawdzanie, chwalenie po wykonaniu poszczególnych części a nie po ich ogólnym zakończeniu,
- dyskretna pomoc w organizowaniu działania dziecka, tak aby zawsze osiągnęło zamierzony cel,
- zakres obowiązków i system kontroli rodziców musi być dostosowany do wieku dziecka:
b) każde zadanie, czynność domowa, powinny być dokończone, sprawdzone- uczy to samokontroli
c) kontrola nad dzieckiem nie powinna polegać na krytykowaniu, ale na zachęcaniu czy pomocy w rozwiązywaniu zadania
d) ze względu na problemy z koncentracją uwagi dziecko powinno uczyć się w krótkich odcinkach czasu (15-30 min.), zaś przerwy przeznaczać na relaks
e) lekcje powinny odrabiać, kiedy w domu jest najmniejszy ruch, na stole leży tylko to co służy do pracy, radio czy magnetofon powinny być wyłączone, a drzwi do pokoju dziecka zamknięte
f) sprawdzać pracę domową w obecności dziecka
g) czynność, którą dziecko ma wykonać lub którą musi przyswoić należy powtarzać wielokrotnie, warunkiem uczenia się jest powtarzanie.
8. Podkreślanie u dziecka jego dobrych stron tzw. pozytywne wzmacnianie. Agresja budzi agresję.

Dziecko nadpobudliwe, gdyby tylko mogło wybierać nie chciałoby takim być. Każdy bowiem pragnie być chwalonym synem czy córką, grzecznym uczniem, zdolnym i lubianym kolegą. Nauczyciele i rodzice mogą pomóc dziecku zaakceptować siebie oraz pomóc w osiąganiu sukcesów życiowych. Izolacja pogłębia problemy dzieci z ADHD. Nikt nie chce iść z nimi w parze, koledzy śmieją się z nich i uważają za głupków, bo dają się podpuszczać, np. robią głupie miny, zabierają przybory czy namówione szturchają spokojnych uczniów.

Na szczęście u większości dzieci wg. Najnowszych danych u 70 % choroba ustępuje w okresie dojrzewania. Nie wiadomo, dlaczego tak się dzieje. Być może to skutek burzy hormonów i reorganizacji pracy mózgu, zachodzącej u 15-17 latków. Ale pozostawione do tego czasu bez pomocy mogą skończyć naprawdę źle.

Właśnie Urząd ds. Leków i Żywności w USA zarejestrował pierwszy lek na ADHD. Już w styczniu preparat trafił w Stanach Zjednoczonych do aptek. Nowy lek, o nazwie strattera, prawdopodobnie jeszcze w tym roku dotrze do Europy, a może nawet do Polski.


Opracowanie: Dorota Drożdż

Źródło: Profesor.pl

Następna strona